Μενού

ΛΕΣΒΙΑ - Νίνος Φένεκ Μικελίδης

 

1839 2

«Γιατί δεν έρχονται οι άντρες τους», διερωτόταν μια γυναίκα της Ερεσού στη Λέσβο στη δεκαετία του ‘70 όταν έβλεπε ομάδες νέων γυναικών να καταφθάνουν και να κατασκηνώνουν στην παραλία, στο πολύ ενδιαφέρον και κατατοπιστικό ντοκιμαντέρ «Λεσβία» (στο διαγωνιστικό του τμήματος Encounters) της Τζέλης Χατζηδημητρίου («Αναζητώντας τον Ορφέα»). Με μια λεσβία Ιταλίδα, που 40 τόσα χρόνια μετά μιλάει σήμερα μπροστά στο φακό που περιγράψει την έκπληξη της όταν, στην τότε δεκαετία, έφτασε στην Ερεσό και είδε όλες τις νεαρές ξένες λεσβίες μαζεμένες στο καφενείο της πλατείας, διερωτήθηκε, «αλήθεια, αυτό συμβαίνει στην Ελλάδα, νόμιζα πως βρισκόμουν σε κάποια σκανδιναβική χώρα!». Με την ίδια τη σκηνοθέτρια – που βρέθηκε στη μέση ως ντόπια και ως λεσβία – να μας εξομολογείται πως όταν ήταν 18 χρόνων πίστευε πως λεσβία είναι απλά κάποιο γυναικείο

Η απόφαση όλων αυτών των νεαρών ξένων βασικά κοριτσιών (από Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία, Αυστραλία και αλλού) ήταν να φτιάξουν τη δίκη τους κοινότητα που στις δικές τους χώρες αποδέχονταν τη δίκη τους σεξουαλικότητα «πίσω από κλειστές πόρτες», όπως εξομολογείται μια από αυτές. Ήταν αναπόφευκτο κάποτε η Σαπφώ και τα ποιήματα της (στα οποία ενδιάμεσα  αναφέρεσαι η Χατζηδημητρίου) να τραβήξουν τις ομοφυλόφιλες γυναίκες που αναζητούσαν ένα είδος «στέγης» που δεν έβρισκαν στη χώρα τους και πού καλύτερα από τη γενέτειρα της Σαπφούς; Γι’ αυτές, όπως αναφέρει η Ιταλίδα, στην Ερεσό «άνοιγε μπροστά μου ένας νέος κόσμος».

Ένας κόσμος αρχικά στην παραλία, όπου οι γυναίκες περιφέρονταν και έκαναν μπάνιο γυμνές, όπου στο σώμα τους (όμορφο πάντα, από τη στιγμή που δεν υπήρχε ανδρική ματιά), σύγκριναν τις ουλές τους και αισθάνονταν ελεύθερες και ασφαλείς. Εκεί θα δημιουργηθεί η φιλιά, η συνεργασία και η ομαδικότητα, «κάτι σαν αδελφότητα», όπως το χαρακτηρίζει μια από αυτές.

Αρχικά, η κλειστή κοινωνία του χωριού θα βρίσκεται αναπόφευκτα εναντίον τους. Όχι τόσο, επειδή, όπως λέει χιουμοριστικά ένας άντρας της Ερεσού, «εξαιτίας τους χάσαμε τις δικές μας γυναίκες… μείναμε χωρίς γυναίκες», αλλά γιατί η παρουσία τους δεν πρόσθετε τίποτα στον τουρισμό (μαγείρευαν μόνες τους, ζούσαν στην παραλία). Κι σαν να μη έφτανε αυτό, ήταν και προκλητικές («δεν μας υπολόγιζαν», λέει κάποιος άλλος), δεν έδειχναν κανένα σεβασμό, δημιούργησαν το δικό τους μπαρ στην παραλία (το Yellow Bar), φτάνοντας στο σημείο να «καταλάβουν» και την πλατεία όταν η Μαριάννα έφτιαξε εκεί το Marianna’s και λίγο αργότερα, στη «χρυσή δεκαετία» τους, ξεκίνησαν εκεί το μπαρ «Μούσα» και το ξενοδοχείο «Σαπφώ», με το Marianna’s να μετατρέπεται σε χώρο διασκέδασης, με ζωντανή μουσική, fashion shows, ακόμη και θέατρο.

Θα περάσουν χρόνια πριν οι κάτοικοι της Ερεσού από ανώμαλες αρχίζουν να τις αντιμετωπίζουν ως πελάτισσες και τελικά να αποδέχονται την διαφορετικότητα τους. Όπως τονίζει η σκηνοθέτρια δυο είναι οι λόγοι για τους οποίους τελικά έγιναν αποδέκτες: το οικονομικό (βλ. τουρισμό) και η επικοινωνία και κοινωνικότητα. Λόγοι, που μαζί με το ξεκίνημα και την εξέλιξη του στη διάρκεια ιδιαίτερα της πρώτης δεκαετίας, η Χατζηδημητρίου παρουσιάζει μέσα από συνεντεύξεις με τις ίδιες τις γυναίκες 40 χρόνια μετά, με κατοίκους (άντρες και γυναίκες) του χωριού (συχνά και με χιούμορ), με φωτογραφικό και άλλο υλικό, που χάρη στην όλη διεργασία και τον σωστό ρυθμό του, σε κρατάει, στα 78 λεπτά που διαρκεί, καθηλωμένο στη θέση σου!

Νίνος Φένεκ Μικελίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα enetpress.gr

Smart Search Module