Μενού

ΧΩΡΙΚΟΙ, ΟΙ - Γιάννης Καντέα Παπαδόπουλος

2167 3

Οι καλές φεμινιστικές προθέσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν τις παραφωνίες ενός σεναρίου βασισμένου στη μελοδραματική υπερβολή.

Πριν από μερικά χρόνια, το σκηνοθετικό δίδυμο των Ντορότα Κομπιέλα και Χιου Γουέλτσμαν είχε αποστομώσει τον κινηματογραφικό κόσμο με το ρηξικέλευθο "Loving Vincent" (2017), το οποίο πραγματοποίησε τομή στο χώρο του animation. Πώς; Συνδυάζοντας χειροποίητα και ψηφιακά εργαλεία, αλλά και live action γυρίσματα, σε μια ιδιότυπη τεχνική, η οποία βασίζεται σε δεκάδες χιλιάδες καρέ ζωγραφισμένα ένα ένα στο χέρι. Το αποτέλεσμα, εκτός από εκθαμβωτικό, προκαλεί δέος τόσο λόγω της προσπάθειας που απαιτεί όσο και επειδή προσδίδει αίσθηση ζωντανού πίνακα στο τελικό αποτέλεσμα, κάτι πρωτοφανές στο σινεμά. Η ίδια φόρμουλα, εμπλουτισμένη και με αυξημένη δυσκολία, εφαρμόζεται τώρα στο νέο εγχείρημα των σκηνοθετών, το οποίο βασίζεται σε ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της πολωνικής λογοτεχνίας.

Ο λόγος για το μυθιστόρημα "Οι Χωρικοί" του νομπελίστα Βλάντισλαβ Ρέιμοντ, το οποίο τοποθετείται σε ένα χωριό στις αρχές του 20ού αιώνα και αφορά τη ζωή μιας νεαρής επαρχιώτισσας, της Γιάγκνα, η οποία εγκλωβίζεται σε ένα οδυνηρό αδιέξοδο. Ο πλουσιότερος άντρας του χωριού την υποχρεώνει να τον παντρευτεί, παρότι η ίδια είναι βαθιά ερωτευμένη με το γιο του, τον οποίο αρνείται να αποχωριστεί. Τελικά, ο γάμος προχωρά, αλλά τον διαδέχεται μια σειρά κακοτυχιών, που στρέφουν τους κατοίκους εναντίον της Γιάγκνα, την οποία θεωρούν υπεύθυνη για τα δεινά τους.

Το στοιχείο που είναι αδύνατο να αγνοηθεί αναφορικά με τους κινηματογραφικούς "Χωρικούς" είναι, προφανώς, η εικαστική αρτιότητά τους. Οι εικόνες των Γουέλτσμαν κόβουν την ανάσα, συνιστώντας αυτόνομα κομψοτεχνήματα και προσδίδοντας ασυναγώνιστη στιλιστική μοναδικότητα σε μια ταινία πραγματική ψιλοβελονιά. Τα επιμέρους ζητήματα προκύπτουν από την ουσία του σεναρίου και κυρίως από τη διαχείριση του χαρακτήρα της Γιάγκνα.

Στο μετα-φεουδαρχικό και πατριαρχικό σύστημα στο οποίο τοποθετείται η αφήγηση, η ύπαρξη μιας γυναίκας που διεκδικεί την υλική και συναισθηματική της αυτοδιάθεση αποτελεί αναπόφευκτα σημαντική απειλή για την ανδρική εξουσία – πολλώ δε μάλλον όταν πρόκειται για μια νεαρή που εκπέμπει έναν απενοχοποιημένο ερωτισμό. Οι Γουέλτσμαν επιδιώκουν, ταυτόχρονα, να εξάρουν τη Γιάγκνα, αλλά και να αναδείξουν την καταπίεση που βιώνει, με αποτέλεσμα να χάνουν τον προσανατολισμό τους. Κυρίως, εξαιτίας της επιλογής να βασιστούν υπερβολικά σε σκηνές υψηλής έντασης και βίας, οι οποίες αφενός εκβιάζουν συναισθηματικά, αφετέρου θυματοποιούν μια ηρωίδα που ορίζεται αποκλειστικά από τη γοητεία και τα ανεπούλωτα τραύματά της. Οι φεμινιστικές προθέσεις παραμένουν καλοπροαίρετες στο καίριο έργο, η ξεκούρδιστα μελοδραματική εκφορά τους ωστόσο δεν αποφεύγει τις αξεπέραστες παραφωνίες.

Γιάννης Καντέα Παπαδόπουλος
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα athinorama.gr

Smart Search Module