Μενού

Μνήμη

apagogesΟ Άντονι Χόπκινς στην ταινία "Ο Πατέρας"

Μνήμη, αυτή μας δίνει ταυτότητα. Αυτή συνδέεται άμεσα με τον χρόνο. Μνήμη, χρόνος, ζωή, θάνατος, δηλαδή όλος ο κόσμος, τελικά το σύμπαν. Ο χρόνος απασχόλησε κορυφαίους Ευρωπαίους δημιουργούς. Ειδικά ο Αλέν  Ρενέ («Χιροσίμα αγάπη μου», « Πέρυσι στο Μαρίεμπαντ»  κτλ) μέσα από τις  περίφημες ταινίες του τον ανέδειξε, τον ανάλυσε. Τα τελευταία χρόνια η μνήμη αρχίζει και ενδιαφέρει περισσότερο τον κόσμο. Η ραγδαία αύξηση των περιστατικών της   Αλτσχάιμερ, μαζί με τις πολλές γεροντικές άνοιες , είναι θέμα που απασχολεί σοβαρά.

Ο κινηματογράφος ενίσχυσε το θέμα. Έδωσε  ΄Οσκαρ στη Τζούλιαν Μουρ  για τον ρόλο της  στο «Still Alice», τίμησε ομοίως τον Άντονι Χόπκινς  στον «Πατέρα». Μνήμη, μ΄ αυτήν ή χωρίς αυτήν, ή με επιλεκτική μνήμη, με διαλείψεις της, κενά και παύσεις. Μια εδώ, μια εκεί, με διαφορετική ταυτότητα, σε παράλληλα σύμπαντα, σε διάχυση, όπως σε ταινία επιστημονικής φαντασίας.

΄Ολες αυτές οι σκέψεις ήρθαν στο μυαλό μου  με αφορμή πολλές ελληνικές ταινίες τεκμηρίωσης που παρακολούθησα στο απελθέν 26ο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Παρατήρησα λοιπόν μια στροφή των Ελλήνων δημιουργών. Παρά τα καυτά θέματα της επικαιρότητας, κάποιοι απ΄ αυτούς στράφηκαν προς την μνήμη και την διαχειρίστηκαν πολύ καλά  μετά από διαφορετικές ιστορίες, κάποιες  από τις οποίες υπήρξαν ιδιαίτερα αισθαντικές και εύστοχες. Είδαμε πρόσωπα να προσπαθούν, με κάθε τρόπο και με την καθημερινή βοήθεια συγγενών τους, να προσπαθούν να μην ξεχνάνε, να μπορούν να θυμούνται, να έχουν αναμνήσεις, μνήμη, δηλαδή ταυτότητα και καταγωγή.

Το ελληνικό σινεμά μπορεί πλέον να ασχολείται και με  θέματα πέρα από την «δημαγωγία» και τον εντυπωσιασμό. Αντί για φωνές, ψιθυρίζει, εξομολογείται, σιγοκλαίει  με αξιοπρέπεια. Ταινίες χαμηλών τόνων, διακριτικές, κατά βάθος πολύ τραγικές, ασχολούνται με την μεγάλη περιπέτεια της μνήμης και των ανθρώπινων δεσμών:  Ειδικά τώρα, που οι αλγόριθμοι της τεχνικής νοημοσύνης επεμβαίνουν έμμεσα στη μνήμη, η περίπτωση αποχτάει και άλλη διάσταση. Συμβολικές και ελλειπτικές καταστάσεις πως αποτυπώνονται από την μνημη;

Θυμάμαι, άρα υπάρχω.

Αλέξης Δερμεντζόγλου
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kemes.wordpress.com

Smart Search Module